Representing Pamphylia and Lycia in Hans Rott’s Kleinasiatische Denkmäler (1908)

Hans Rott’un Kleinasiatische Denkmäler’inde (1908) Pamphylia ve Lykia’nın Temsili

Zeynep DOĞANCI
_{https://orcid.org/0000-0001-9416-1558}

Abstract: This article examines Hans Rott’s 1908 work, Kleinasiatische Denkmäler aus Pisidien, Pamphylien, Kappadokien und Lykien, not merely as a technical and empirical field report documenting Early Christian and Eastern Roman monuments in Pamphylia, Pisidia, Cappadocia, and Lycia, but as a text profoundly shaped by the institutional, theological, and Orientalist knowledge-production processes of late Wilhelmine Germany. Through a critical historiographical approach, the study analyzes Rott’s itinerary selection, his systematic inclusion and exclusion of specific monuments, and his narrative language. The theoretical framework draws on Mary Louise Pratt’s analysis of colonial representational practice and the “contact zone”, Suzanne Marchand’s study of German Orientalism, and Jaś Elsner’s assessment of the A. Riegl & J. Strzygowski debate. Furthermore, the article examines how the Cunitz and Piper Foundations, Johannes Ficker’s guidance, and the Alsace-Lorraine context structurally shaped Rott’s research agenda. A comparison with Count Karl Lanckoroński’s expedition demonstrates how the same geography was framed into fundamentally divergent historical narratives under varying institutional and funding networks. Ultimately, the study argues that Rott’s text should be reread not as an uncritical repository of raw data, but as a document of knowledge production that renders its underlying institutional and ideological filters visible.

Keywords: Hans Rott, Pamphylia, Lycia, German Orientalism, Historiography of Archaeology

Öz: Dijital epigrafi; görüntüleme, üç boyutlu belgeleme, makine öğrenimi ve bağlantılı açık veriyi kapsamakta olup, güncel iddiaların disiplin içindeki yerini belirlemek adına eleştirel bir değerlendirmeyi gerekli kılmaktadır. Makale, epigrafik belgelemenin kâğıt estampajlardan yapay zekâ destekli araçlara uzanan evrimini incelemekte; alanı şekillendiren yöntem ve altyapıları tanıtmaktadır. Sırasıyla belgeleme tarihi, RTI, SfM fotogrametrisi, multispektral ve hiperspektral görüntüleme, Pythia, Ithaca ve Aeneas gibi derin öğrenme sistemleri, dijital veri tabanları, EpiDoc standardı ve FAIR/IIIF/Bağlantılı Açık Veri altyapısı ele alınmakta; mevcut sorun ve eksiklikler tartışılmaktadır. Yapay zekâ epigrafi araçlarının bildirilen doğruluk oranlarını denetleyen hakemli ve bağımsız yineleme çalışmaları literatürde sınırlı kalmaktadır. Bu sistemler, kalıplaşmış (formüler) ile az tanıklanmış yazıtlar arasında düzensiz performans göstermekte; uzman katkısı özellikle ikinci grupta kritik önem taşımaktadır. Hesaplamalı epigrafinin Hellence ve Latince üzerine yoğunlaşması, Türkiye’deki veriler dâhil, coğrafi bakımdan daha çeşitli epigrafik gelenekleri ikincil konuma itmektedir. Veri tabanı sürdürülebilirliği, birlikte çalışabilirlik ve FAIR uyumluluğu yinelenen yapısal sorunlardır. Yapay zekâ destekli araçlar, henüz doğrulanmış metodolojik devrimler olarak değil, karar destek sistemleri olarak konumlandırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Hans Rott, Pamphylia, Lykia, Alman Oryantalizmi, Arkeoloji Tarih Yazımı