2021 | PHASELIS http://journal.phaselis.org/en Journal of Interdisciplinary Mediterranean Studies Mon, 31 Jan 2022 05:48:10 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.1.9 Phaselis 2021 Yılı Kazı ve Yüzey Araştırmaları http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0142 Mon, 31 Jan 2022 05:48:10 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4490 Excavation and Survey Studies at Phaselis in 2021

Murat ARSLAN
 https://orcid.org/0000-0003-1132-7423

Nihal TÜNER ÖNEN
https://orcid.org/0000-0002-1098-028X

PHASELIS VII (2021) 147-190
DOI: 10.5281/zenodo.5808466
Received Date: 12.11.2021 | Acceptance Date: 19.12.2021
Online Publication Date: 29.12.2021

Öz: Bu çalışma, 2021 yılı araştırma sezonunda Phaselis antik kentinde gerçekleştirilen kazı ve yüzey araştırmalarına ilişkin değerlendirmeyi içerir. Kazı çalışmalarının ilk aşaması 21 Haziran – 20 Ekim 2021 arasında gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte Hellenistik Tapınak’ta kazı, plan ve belgeleme çalışmaları sürüdürülmüş ve Merkezi Kule’nin yamaçlarında 7 adet test açması açılmıştır. Aynı zamanda büyük hamamın apodyterium ve palaestrası ile Aquaeductus’ta restorasyon ve konservasyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. Kazı çalışmalarının 4 Ekim – 29 Aralık 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen ikinci aşamasında ise Hadrianus Kapısı, Kuzey Liman Anıtsal Mezarı kuzey duvarı, Ana Cadde üzerinde bulunan yazıtlı onurlandırma anıtları, Latrina, Tetragonal Agora kuzey duvarı, Domitianus Agorası cephe duvarı ve Aquaeductus yapılarında konservasyon ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirilmiş; geçen yıl Kuzey Liman’da denizden çıkarılan lahit korunaklı bir alana taşınarak konserve edilmiştir. 16 Eylül – 01 Ekim 2021 tarihleri arasında yürütülen yüzey araştırmaları Kemer, Tekirova ve Çamyuva beldelerinin sınırları içinde gerçekleştirilmiş ve bu yıl itibarıyla 10 yıllık araştırma süreci tamamlanmıştır. Ekizce Ares Kutsal Alanı’nda yoğunlaştırılan çalışmaların yanı sıra Üçoluk Yaylası ve Tahtalı Dağ’ın güneydoğu eteklerinde yürütülen survey çalışmalarında çok sayıda, çiftlik, mezar yapısı, savunma yapıları gibi arkeolojik kültür kalıntısı tespit edilerek raporlanmıştır.

Anahtar sözcükler: Phaselis, Hellenistik Tapınak, Hadrianus Kapısı, Nekropolis, Sayısal Belgeleme.

Top

Abstract: This study is an evaluation report concerning the excavations and the field survey carried out in Phaselis in 2021. The first excavations during this season at Phaselis began on June 21st and ended on October 20th. In this period the area of excavation was the Hellenistic temple and the central tower, in which seven trial pits were dug.  At the same time both restoration and conservation works were undertaken in the apodyterium and palaestra of the large baths. The second series of excavations were conducted between October 4th and December 29th 2021, mainly comprising restoration and conservation works on Hadrian’s Gate, on the northern wall of the monumental tomb situated at the shore in the northern port of the city, the inscriptions on the main street, the latrina, the northern wall of the tetragonal agora, the front wall of Domitian’s Agora, and the aquaeductus; in addition to these, the sarcophagus taken to the shore from the northern port last year was brought to a much safer place and was conserved. The field surveys completed their tenth year in 2021 and were conducted between September 16th and October 1st covering the area of Kemer, Tekirova and Çamyuva. Apart from the documentation studies at the Ares Sanctuary on Ekizce Yaylası, numerous archaeological remains including farm structures, tombs and the remains of building for defence were reported on, from the south-east skirts of Tahtalı mountain and the Üçoluk Yaylası.

Keywords: Phaselis, Hellenistic Temple, The Hadrian’s Gate, Necropolis, Digital Documentation.

Akarca A. 1998, Şehir ve Savunması. Ankara.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2018, “Phaselis, 2017 Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis IV, 295-323.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2019, “Phaselis Kenti’nde 2019 Yılında Gerçekleştirilen Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları“. Phaselis V, 425-463.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2020, “Phaselis 2020 Yılı Kazı ve Yüzey Araştırmaları”. Phaselis VI, 251-276.
Aslan E., Y. Kılıç & U. Orhan 2018, “Phaselis Güney Limanı”. Phaselis IV, 1-13.
Aslan E. & S. Baybo, “Phaselis Kent Limanları ve Sualtı Araştırmalarının Ön Değerlendirmesi”. Phaselis I, 1-17.
Aslan E. 2016 “Phaselis Merkezi (Kent) Limanı”. Phaselis II, 31-47.
Aslan E. & Orhan U. 2019, “Phaselis 2018 Yılı Güney Liman Alanı Sualtı Araştırmalarında Tespit Edilen Amphoralar”. Phaselis V, 85-99.
Bezeczky T., P. Scherrer & R. Sauer 2013, The Amphorae of Roman Ephesus (Forschungen in Ephesos 15/1). Wien.
Laufer E., 2010, “Pednelissos, Sillyon, Adada: Romische Stadtmauern und Kilikische Pireten?”. Eds. J. Lorentzen at al., Aktuelle Forschungen zur Kontruktion, Funktion und Semantik antiker      Stadtbefestigungen, Byzas 10, 165–193.
Lawrence A. W., 1979, Greek Aims in Fortification. Oxford.
McNicoll A. 1997, Hellenistic Fortifications from the Aegean to the Euphrates. Newyork.
Orhan U. 2017, “Phaselis 2016 Yılı Güney Limanı Amphora Buluntuları”. Phaselis III, 141-148. DOI: 10.18367/Pha.17008
Orhan U. 2020, “Phaselis’ Hellenistic Temple (?) Entrance Slope and Terracotta Finds: A Preliminary Study”. Phaselis VI, 75-86.
Taşkıran M. 2017, Sillyon Savunma Sistemi ve Pamhylia Bölgesindeki Konumu. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi. Denizli.
Taşkıran M. 2021, “Phaselis Merkezi Kule”. Phaselis VII, 7-19.

Arslan M. & Tüner-Önen N. 2021, “Phaselis 2021 Yılı Kazı ve Yüzey Araştırmaları”. Phaselis VII, 147-190. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.5808466

http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.5808466

Murat ARSLAN

Prof. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Antalya. marslan@akdeniz.edu.tr. |  https://orcid.org/0000-0003-1132-7423

Nihal TÜNER ÖNEN

Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü, Antalya. nihaltuner@akdeniz.edu.tr |  https://orcid.org/0000-0002-1098-028X

]]> 2019 Uylupınar Erken Kibyra Yüzey Araştırması http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0141 Mon, 27 Dec 2021 17:04:40 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4451 2019 Surveys at Uylupınar (Early Kibyra)

F. Eray DÖKÜ
 https://orcid.org/0000-0002-9797-2580

PHASELIS VII (2021) 133-146
DOI: 10.5281/zenodo.5805861
Received Date: 10.11.2021 | Acceptance Date: 18.12.2021
Online Publication Date: 28.12.2021

Öz: 2019 yılı Uylupınar (Erken Kibyra) Yüzey araştırmaları Balboura teritoryumu içerisinde yer alan yüksek yaylalarda ve Boubon kırsal teritoryumunda yüzey araştırmaları sürdürülmüştür. Balboura teritoryumu yüksek yayla kırsalında süren çalışmalarında coğrafya, yerleşim biçimleri, yol güzergahları ve dinsel düşünce biçimleri maddi kültür verileriyle oldukça iyi anlaşılmıştır. Roma döneminde sayıları artan geçici/dönemsel ve kalıcı yerleşimler, bu yerleşimler arasındaki yol ağları tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmalar esnasında bulunan, yerleşimlerle bağlantılı Disokurlar ve tanrıça, Theoi Dikaioi/ Theoi Agrioi?, Zeus ve şimşek demeti yanında Herakles, Ares ve nyphelerin kabartmaları ile bölgenin dinsel düşüncesi ortaya konulmuştur. Bu tanrı kabartmalarının yol güzergahları ve teritoryum sınırlarının çizilmesindeki önemli rolleri de araştırmalar sırasında keşfedilmiştir. Balboura yaratısı olan yatan aslanlı lahit kapaklı, girland şemaları ile öne çıkan lahit teknelerinin tüm yerleşim tiplerinde başat olarak kullanılmış olduğu belgelenmiştir. Dolayısıyla Balboura, yüksek yaylasında, coğrafyanın izin verdiği hareketli ekonomiye dair tüm maddi kültür verileri belgelenerek Roma dönemi yaşam biçimleri tanımlanmıştır. Böylece, Likyalıların geldikleri coğrafya olarak anılan Tirmil/Trimmili’nin günümüz Dirmil’i (Altınyayla) değil, tüm Dirmil yüksek yaylasındaki hareketli çiftçi ve çobanların yarattığı ekonomi ve yaşam biçimlerine verilen bir ad olduğu da ortaya konmuştur.

Anahtar sözcükler: Balboura, Boubon, Yüksek Yayla Yerleşim Arkeolojisi.

Top

Abstract: The Uylupınar (Early Kibyra) Surveys in 2019 were carried out on the high plateaus within the Balboura territory and in the Boubon rural territory. Geography, settlement types, road routes and religious thought styles were well understood with material culture data during the studies carried out in the high plateau countryside of Balboura territory. Temporary/periodical and permanent settlements, the number of which increased during the Roman period, and the road networks between these settlements were identified. In addition, the religious thought of the region was revealed with the reliefs of Heracles, Ares and nypheas, as well as the Dioskurs and the goddess, Theoi Dikaioi / Theoi Agrioi?, Zeus and the lightning beam found during the researches related to the settlements. The important roles of these god reliefs in drawing the road routes and the boundaries of the territory were also discovered during the researches. It has been documented that the sarcophagus vessels, a creation of Balboura, with a reclining lion sarcophagus lid and garland schemes, were dominantly used in all settlement types. Therefore, in Balboura, on the high plateau, all the material cultural data regarding the dynamic economy allowed by the geography were documented and the Roman period lifestyles were defined. Thus, it has been revealed that Tirmil/Trimmili, which is referred to as the geography where the Lycians came from, is not the modern day Dirmil (Altınyayla), but a name given to the economy and lifestyles created by the active farmers and shepherds in the entire Dirmil high plateau.

Keywords: Balboura, Boubon, High Plateau Settlement Archeology.

Beceren N. 2018, Kibyratis ve Çevresi Kaya Kabartmaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi. Burdur.
Coulton J. J. 2012, The Balboura Survey and Settlement in Highland Southwest Anatolia. Ankara.
Dağlı İ. 2011, Nympheler ve Lykia’dan Nymphelere Adanmış Kabartmalar. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi. İstanbul.
Kokkina C. 2008, “The inscriptions of Boubon: A Catalogue”. Ed. C. Kokkina, Dikmen/Boubon The Inscriptions and Archaeological Remains A Survey 2004-2006. Athens, 27-126.
Hülden O. 2008, “Siedlungsreste im Bereich des Kaie Tepe östlich von Bubon”. Ed. C. Kokkina, Dikmen/Boubon The Inscriptions and Archaeological Remains A Survey 2004-2006. Athens, 133-178.
Naour C. 1976, “Inscriptions et reliefs de Kibyratide et de Cabalide”. ZPE 22, 109-136.
Özüdoğru Ş. 2020, Kibyra. İstanbul.
Seyer M. 2008, “Two Rock-Cut Temple Tombs in the Area of Boubon-Elmahyurt: Temple Tomb in Doric Order”. Ed. C. Kokkina, Dikmen/Boubon The Inscriptions and Archaeological Remains A Survey 2004-2006. Athens, 127-129.
Tiryaki S. G. 2018, “The Sanctuary with the Relief of the Twelve Gods in the Elmalı Highlands: On the Iconography of Leto, her children, and the Nymphs in Ancient Southwest Anatolia”. Adalya 21, 135-150.

Dökü F. E. 2021, “2019 Uylupınar Erken Kibyra Yüzey Araştırması”. Phaselis VII, 133-146. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.5805861

http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.5805861

F. Eray DÖKÜ

Doç. Dr., Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Burdur. eraydoku@mehmetakif.edu.tr |  https://orcid.org/0000-0002-9797-2580

]]> Makedon Krallığı’nda İktidar Mücadelesi ve Kadınlar: Hellenistik Dönemden Bir Kesit (MÖ 358-309) http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0140 Thu, 19 Aug 2021 17:58:36 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4421 The Struggle for Power and Women in the Macedonian Kingdom: A Section from the Hellenistic Period (358-309 BC)

Emre ERTEN
 https://orcid.org/0000-0001-5250-0304

PHASELIS VII (2021) 111-131
DOI: 10.5281/zenodo.5213863
Received Date: 25.06.2021 | Acceptance Date: 28.07.2021
Online Publication Date: 18.08.2021

Öz: II. Philippos’un Makedon krallığını dönemin en büyük güçlerinden biri haline getirmesinden sonra oğlu Büyük İskender MÖ 334-325 arasındaki dönemde Makedonya’dan Hindistan’a kadar uzanan muazzam bir coğrafyada bir dünya imparatorluğu kurmuştur. Ancak MÖ 323 yılında ansızın ölmesiyle bu devletin kaderi üzerinde kara bulutlar toplanmaya başlamıştır. İskender’in generalleri imparatorluğu bölüşmek için birbirleriyle kıyasıya bir mücadele içine girmişlerdir. İlginç olan ise dönemin güçlü erkeklerinin tehlikeli dünyasında bazı kraliyet mensubu kadınların, önemli aktörlerin annesi, karısı veya kızı sıfatıyla bu olaylara doğrudan karışmaları ve iktidar mücadelesinde canları pahasına erkeklere karşı en ön saflarda yer almalarıdır. Ayrıca bu kadınlar tehlikeler karşısında son derece soğukkanlı ve cesurdur. Kimi zaman giriştikleri şiddet eylemleri ve zalimlikleri ise erkeklerden aşağı kalmayacak düzeydedir.

Anahtar sözcükler: Makedon Krallığı, Hellenistik Dönem’de Kadın, Şiddet ve Zalimlik, Kadının Gücü, İktidar Mücadelesi

Top

Abstract: After Philip II transformed the Macedonian Kingdom into one of the greatest powers of the time, his son Alexander the Great founded a world empire across a very large geographic region that stretched from Macedonia to India between 334 and 325 BC. However, after Alexander’s sudden death in 323 BC, dark clouds gathered over the fate of this state; his generals fought a fierce battle to split his kingdom. Interestingly, some royal women were directly involved in the dangerous world of the powerful men of the period as a mother, a wife or a daughter of important actors. Furthermore, these women stood at the forefront of the power struggle, even at the cost of their lives. They were extremely level-headed and brave in the face of danger. Moreover, the acts of violence and cruelty they committed were frequently at levels that nearly matched those of men.

Keywords: Macedonian Kingdom, Woman in the Hellenistic Period, the Acts of Violence and Cruelty, Power of Woman, Struggle for Power

Arslantaş Y. & Yılmaz C. A. 2017, ”Hellenizmin Gölgesinde Diadokhlar Dönemi/Diadochs Era in The Shadow of Hellenism”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/2, 361-373.
Badian E. 1963, “The Death of Philip II”. Phoenix 17, 244-250.
Badian E. 1996, “Amyntas (4)”. DNP I, 636.
Badian E. 1997, “Arridaios”. DNP II, 30.
Badian E. 1999a, “Kyn(n)ane”. DNP VI, 977.
Badian E. 1999b, “Kleopatra (2,2; 2,3)” DNP VI, 586-587.
Badian E. 2000a, “Olympias”. DNP VIII, 1184-1185.
Badian E. 2000b, “Philippos II (4)”. DNP IX, 798-803.
Badian E. 2000c, “Perdikkas (4)”. DNP IX, 537.
Badian E. 2001, “Polyperkhon (1-2)”. DNP 10, 74-75.
Berve H. 1926, Das Alexanderreich auf prosopographischer Grundlage. München.
Berve H. 1936, “Nikanor (8)”. RE 17.1, 266-270.
Bosch E. M. 1942, Helenizm Tarihinin Anahatları. Çev. A. Erzen, İstanbul.
Brunt P. A. 1975, “Alexander, Barsine and Heracles”. RFIC 103, 22-34.
Carney E. D. 1991, “What’s in a Name?: The Emergence of a Title for Royal Women in the Hellenistic Period”. Ed. S. Pomeroy, Women’s History and Ancient History. Chapel Hill.
Carney E. 1992, “The Politics of Polygamy: Olympias, Alexander and the Murder of Philip”. Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte 41/2, 169-189.
Carney E. 2006, Olympias. Mother of Alexander the Great. London/New York, Routledge.
Cawkwell G. 1978, Philip of Macedon. London.
Collier J. F. 1974, “Women in Politics”. Eds. M. Z. Rosaldo & L. Lamphere, Women. Culture and Society. Stanford, 89-96.
Develin R. 1981, “The Murder of Philip II”. Antichthon 15, 86-99.
Droysen J. G. 1949, Büyük İskender 4. Çev. B. S. Baykal, Ankara.
Droysen J. G. 1964, Büyük İskender 1. Çev. B. S. Baykal, İstanbul.
Droysen J. G. 2000, Büyük İskender 2. Çev. B. Candemir, İstanbul.
Edmunds L. 1971, “The Religiosity of Alexander”. GRBS 12, 363-391.
Errington R. M. 1990, A History of Macedonia. Berkeley.
Erten E. 1999, “Roma İmparatorluğu Hâkimiyeti Altındaki Bir Yunanlı Tarih Yazarının “Özgürlük” Düşüncesi”. Arkeoloji ve Sanat 91, 62-63.
Erten E. 2016a, “Antik Yazarlarda Bir İskit Kraliçesi: Tomyris”. MJH VI/2, 237-263.
Erten E. 2016b, “Anonymous Tractatus de Mulieribus Claris in Bello/Savaş Konularında Zeki ve Cesur Kadınlar”. Libri II, 96-106.
Erten E. 2017, “Antik Yazarlarda Savaşçı Bir Pers Kadını: Rhodogune”. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi/Istanbul University Journal of Women’s Studies 14, 30-54.
Erten E. 2018, “Antik Yazarlarda Bir Assur Kraliçesi: Semiramis”. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 16, 45-95.
Fears J. R. 1975, “Pausanias, the Assassin of Philip”. Athenaeum, 11-35.
Fluss M. 1931, “Illyrioi”. RE Suppl. V, 311-345.
Fluss M. 1935, “Kynna”. RE Suppl. VI, 209-211.
Gera D. 1997, Warrior Women. The Anonymous Tractatus De Mulieribus. New York, Köln.
Geyer F. 1937, “Perdikkas (3-5)”. RE IX/1, 602-614.
Grainger J. D. 1989, Alexander The Great Failure. The Collapse of The Macedonian Empire. New Zealand.
Greenwalt W. 1989, “Polygamy and Succession in Argead Macedonia”. Arethusa 22, 19-43.
Hammond N. G. L. 1980, “The End of Philip”. Eds. M. B. Hatzopoulos & L. D. Loukopoulos, Philip of Macedon. London, 166-175.
Kaerst J. 1897, “Barsine”. RE III/1, 29.
Kytzler B. 1997, Frauen der Antike. Kleines Lexikon antiker Frauen von Aspasia bis Zenobia. Frankfurt/Leipzig.
Lacey W. K. 1968, The Family in Classical Greece. London.
Lenschau T. 1951, “Pleurias”. RE 21/1, 239.
Lauffer S. 2004, Büyük İskender. Çev. N. Sarnuç, İzmir.
Macurdy G. H. 1932, Hellenistic Queens. Baltimore.
Mansel A. M. 1995, Ege ve Yunan Tarihi. Ankara.
Martin T. R. 2017, Eski Yunan. Tarih Öncesinden Hellenistik Çağ’a. Çev. Ü. H. Yolsal, İstanbul.
Melber J. 1885, Über die Quellen und den Wert der Strategemensammlung Polyäns, Leipzig.
Plaumann G. 1916, “Iolaos (5)”. RE IX/2, 1847.
Stähelin F. 1914, “Roxane”. RE I/1, 1154-1156.
Stähelin F. 1921, “Kleopatra (13)”. RE. 11/1, 735-738.
Strasburger H. 1939, “Olympias (6)”. RE 18.1, 177-188.
Tarn W. W. 1948, Alexander the Great 1-2. Oxford.
Tekin O. 2008, Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş (Tarih Dizisi 47). İstanbul.
Worthington I. 2014, By the Spear: Philip II, Alexander the Great and the Rise and Fall of the Macedonian Empire. Oxford.
Zahrnt M. 2000, “Perdikkas (3)”. DNP IX, 536-537.

Erten E. 2021, “Makedon Krallığı’nda İktidar Mücadelesi ve Kadınlar: Hellenistik Dönemden Bir Kesit (MÖ 358-309)”. Phaselis VII, 111-131. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.5213863

http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.5213863

Emre ERTEN

Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü, Eski Yunan Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, İstanbul. emre.erten@istanbul.edu.tr |  https://orcid.org/0000-0001-5250-0304

]]> Letoon Kutsal Alanı’ndan Ele Geçen Scaraboid Işığında İnanç, Kült ve Ticaret http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0139 Thu, 03 Jun 2021 20:07:33 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4380 Faith, Cult and Trade in the Light of the Scaraboid Found from the Letoon Sanctuary

Banu ÖZDİLEK
 https://orcid.org/0000-0001-5803-5386

PHASELIS VII (2021) 89-109
DOI: 10.5281/zenodo.4896419
Received Date: 04.03.2021 | Acceptance Date: 05.05.2021
Online Publication Date: 03.06.2021

Öz:Kaya basamaklı açık hava sunu alanı olarak önerdiğim bu yapı, işlevini daha önce yakın çevresinden ele geçen ve Lykia’nın en erken kült heykeli olarak nitelenen bulgu ile tümler. Öyle ki kaya basamaklarının bulunduğu alandan kültle bağlantılı adak objeleri de ele geçmiş, bu bulguları söz konusu alanının Lykia’nın erken ana tanrıçası Eni Mahanahi, Leto ve Artemis ile özdeşleşen ana tanrıça kültüyle bağlamı açısından tetkik ederek döşemin Arkaik Dönem’i temsil eden bir zaman noktasına kadar takip edilebileceğini önermiştim. Bu makalemde ise daha önceki zaman önerimle birlikte ve onun ötesinde Lykia kültürü ve bölgenin uluslararası ilişkileri konusunda önemli bir açılım potansiyeli sağlayabilecek, Letoon kaya basamaklı sunu alanın kazısından zemin buluntusu olarak ele geçen bir Mısır scaraboidi değerlendirilmiştir. Hem amulet hem de mühür işlevindeki bu scaraboidin üretiminin Mısır’daki Hellen -ticaret üssü- emporiumu Naukratis’in scarabae atölyesine ait olduğunu düşünülmektedir. Bu tür buluntuların ele geçtiği alanlar ile Letoon Kutsal Alanı karşılaştırılmış ve scarabaelerin dinsel anlamları yorumlanmıştır. Son olarak Lykia’daki Mısır etkisi, kültler ve ticari ilişkiler bağlamında değerlendirilmiştir.

Anahtar sözcükler: İnsan Yüzlü Scarabae, Mısır Naukratis, Ana Tanrıça Leto, Artemis-Apollon, Letoon Lykia

Top

Abstract: The open-air area with rock steps, complements its function with the earliest cult statue of Lycia. From the area where the rock steps were found, votive objects related to the cult were also uncovered, examining these findings in terms of the context of the area with the mother goddess cult of Eni Mahanahi, the early mother goddess of Lycia, Leto and Artemis, I suggested that you can be followed up. In this article, along with my previous suggestion and beyond that, an Egyptian scaraboid, which could provide an important opening potential in the Lycian culture and international relations of the region, was evaluated as a ground find from the excavation of the Letoon rock stepped presentation area. It is thought that the production of this scaraboid, both amulet and seal function, belongs to the scarabae workshop of the Greek-trade base-emporium Naukratis in Egypt. The areas where such finds were found were compared with the Letoon sanctuary and the religious meanings of the scarabae were interpreted. Finally, the Egyptian influence in Lycia was evaluated in the context of cults and commercial relations.

Keywords: Human Headed Scaraboid, Egypt Naucratis, Mother Goddess Leto, Artemis-Apollon, Letoon Lykia

Altunay E. 2020, Mezopotamya ve Mısır Paganizmi. İstanbul.
Andrews C. 1994, Amulets of Anceint Egypt. London.
Atik-Korkmaz, S. “Ana Tanrıçanın Kutsal Alanı: Letoon”. Eds. H. İşkan & E. Dündar, Lukka’dan Likya’ya Sarpedon ve Aziz Nikolaos’un Ülkesi. İstanbul, 186-205.
Boardman J. 1968. Archaic Greek Gems Schools and Artist in the Sixht and Early Fifth Centuries BC. London.
Boardman J. 2003. Siyah Figürlü Atina Vazoları. Çev. G. Ergin, İstanbul.
Boardman J. 2016. Erken Yunan Vazo Ressamlığı. Çev. S. Eraltan, İstanbul.
Boardman J. 2017. Kırmızı Figürlü Atina Vazoları. Çev. N. Öz. İstanbul.
Budge E. A. W. 1904. The Gods of the Egyptians or Studies in Egyptian Mythology, Vol. 1. London.
Bulba M. 2019, “Kaunos Demeter Kutsal Alanı: Mimarisi ve İdentifikasyonu”. TÜBA-AR 24, 209-236.
Brandl B. 2009, “Scarabs, Seals, Sealings and Seal Impressions”. Eds. N. Panitz-Cohen & A. Mazar, Excavations at Tel Beth-Shean 1989-1996, Vol. III. Jerusalem, 636-684.
Brandl B. 2012, “Nine Scarabs, a Scaraboid, a Cylinder Seal and a Bifacial Rectangular Plaque from El-Ahwat”. Ed. A. Zertal, El-Ahwat, A Fortified Site From the Early Iron Age Near Nahal Iron-Israel Excavations 1993-2000. Leiden-Boston, 233-468.
Broodbank C. 2016, Orta Deniz’in Yapımı. Çev. E. Kılıç, İstanbul.
Dusinberre E. R. M. 2005, Gordion Seals and Sealings Individuals and Society. Philadelphia.
Dündar E. 2019, “An Early Witness of the Urban Settlement: Tepecik”. Ed. H. İşkan, Patara. İstanbul, 138-155.
Erhat A. 1999, Mitoloji Sözlüğü. İstanbul.
Faulmann C. 2020, Yazı Kitabı. Çev. I. Arda, İstanbul.
Fischer H. G. 1998, Ancient Egyptian Calligraphy A Beginner’s Guide to Writing Hieroglyphs. New York.
Freemann C. 1996, Mısır, Yunan ve Roma Antik Akdeniz Uygarlıkları. Çev. S. K. Angı, Ankara.
Gardner E. A. 1888, Naukratis. Part II (Sixth Memoir of the Egypt Exploration Fund). London.
Gorton A. F. 1996, Egyptian and Egyptianizing scarabs: a typology of steatite, faience and paste scarabs from Punic and other Mediterranean sites. Oxford.
Graves R. 2012, Yunan Mitler Tanrılar, Kahramanlar, Söylenceler. Çev. U. Akpur, İstanbul.
Griffiths P. J. 1970 “The Friedlaender Hydria”. HarvStClPhi 74, 48–49.
Güney A. 2014, Anadolu’da Başlangıcından M.Ö. 1. Binin Sonuna Kadar Hayvan Biçimli Damga Mühürler. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi S.B.E. Arkeoloji Bölümü. Ankara.
Hart G. 2005, The Routledge Dictionary of Egyptian Gods and Goddesses. New York.
Howatson M.C. 2015, Oxford Antikçağ Sözlüğü. Çev. F. Ersöz, İstanbul.
Işık F. 2012a, “Letoon “eni-mahanahi”nin İnsansı Yarım Yontusu”. Uygarlık Anadolu’da Doğdu, İstanbul, 213-220.
Işık F. 2012b, “Hellen Mucizesi Var mıydı?”. Uygarlık Anadolu’da Doğdu. İstanbul, 175-192.
Jackson S. 1987, “Apollonius Argonautica: Euphemus a Clod and a Tripod”. IllinClSt, The American School of Classical Studies at Athens, 12 (1), 23–30.
Kenna V. G. E. 1968, “The Seal use of Cyrus in the Bronze Age, III”. BCH Vol. 92, 1, 142-156.
Koch I. 2017, “Egyptian Scarabs in Southwest Canaan in the Late Bronze and Iron I: Observations from a Local Perspective”. Ash-Sharq Vol. 1 No: 2, 294-321.
Lansing A. 1940, Ancient Egyptian Jewelry – A Picture Book. The Metropolitan Museum of Art. New York.
Lattimore S. 1976, The Marine Thiasos in Greek Sculpture. Institute of Archaeology, University of California, Los Angeles.
Le Glay M. 1986, “Archéologie et Cultes de Fertilité Dans la Region Romaine (des origines a la fin de la République)”. Ed. A. Bonanno, Archeology and Ferility Cult in the Ancient Mediterranean: Papers Presented at the First International Conference on Archaelogy of the Ancient Mediterranean, University of Malta, 2-5 September 1985. Malta, 273-292.
Liszka K. 2015, “Scarab Amulets in the Egyptian Collection of the Princeton University Art Museum”. Record of the Art Museum Princeton University, Vol. 74, 4-19.
Masson A. 2018, Scarabs, scaraboids and amulets, Naukratis: Greeks in Egypt. London.
Meyer J. W. 2008, Ein Beitrag zur Ikonographie altorientalischer Siegelbilder: Die eisen zeitlichen Stempel siegel aus dem Amuq-Gehiet (Orbis Biblicus et Orientalis 28). Fribourg.
Mommsen H. 2014, “Reflections on Triton”. Eds. A. Avramidou & D. Demetriou, Approaching the Ancient Artifact: Representation, Narrative, and Function. Berlin.
Moscati S. 2004, Fenikeliler. Çev. S. Gül, İstanbul.
Möller A. 2005, “Naukratis as port of trade revisted”. Topoi Vol. 12-13/1, 183-192.
Nunn A. 1999, Stamp Seals from the Collections of the Aleppo Museum, Syrain Republic (BAR IntSer. 804). Oxford.
O’Neill J. P. & M. D. Greenberg 1987, Egypt and the Near East. The Metropolitan Museum of Art. New York.
Özdilek B. & Atik-Korkmaz S. “Letoon Teras Duvarları ve Geç Antik Dönem Mekânları 2015-2017 Yılları Kazı Buluntuları”. Cedrus VI, 395-433.
Özdilek B. 2019a, “Letoon Teras Duvarı Kazısından Ele Geçen Hellenistik Seramikler”. Cedrus VII, 267-298.
Özdilek B. 2019b, “Letoon Teras Duvarı Kazılarından Ele Geçen Doğu Sigillataları ile Lykia Bölgesi Kırmızı Astarlı Seramikler”. Arkhaia Anatolika 2, 52-83.
Özdilek B. 2019c, “Letoon Teras Kazılarından Ele Geçen Amphoralar Işığında Akdeniz Ticareti”. Ed. O. Dumankaya, Çağlar Boyunca Üretim ve Ticaret. Ankara, 349-377.
Özdilek B. 2019d, “Letoon Taş Ocakları”. Eds. E. Akyürek & F. Onur & M. E. Yıldız, Eski Çağ yazıları 13, Akron. Ankara, 229-280.
Özdilek B. 2020, “Letoon Kutsal Kaya Basamaklı Sunu Alanı Işığında Letoon’daki Tanrı ve Kültler”. Cedrus VIII, 451-487.
Özkan S. 2007, “Ülkemizde Bulunmuş Eski Mısır Eserlerine Göre Anadolu-Mısır İlişkileri”. Tarih İncelemeleri Dergisi Vol. XXII, Sayı 1 Temmuz, 77-116.
Packard P. M. 1980, “A Monochrome Mosaic at Isthmia”. Hesperia 49 (4), 326-346.
Padgett J. M. 1988, The painted past: 28 Attic vases, 6th and 5th centuries B.C., from the Museum of Fine Arts, Boston. Utah.
Petrie W.M.F. 1886, Naukratis. Part I, 1884–5 (Third Memoir of the Egypt Exploration Fund). London.
Pinch G. 2020, Mısır Mitolojisi, Eski Mısır Tanrıları, Tanrıçaları ve Mitleri. Çev. E. Duru, İstanbul.
Remler P. 2006, Egyptian Mytology A to Z, Fats on File Edition. Chelsea.
Ryneveld M. M. V. 1992, The Presence and Significance of Khepri in Egyptian Religion and Art. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, University of Pretoria. South Africa.
Sarlo D. 2014, Winged Scarab Inmagery in Judhi Yahweh as Khepri. Toronto.
Sarr 2001 2001, Highlights of the Gayer-Anderson Scarab Collection in the Portland Art Museum. Oregon.
Schlich B., Nolte V & Hülsnoff v. D. 1990, Skarabaen, Amulette und Schmuch. Melsungen.
Shaw I. & Nicholson P. 1995, Dictionary of Ancient Egypt, The British Museum. Cario.
Teeter E. 2003, Scarabs, scaraboids, seals, and seal impressions from Medinet Habu, with post–Pharaonic seals and seal Impressions by T.G. Wilfong-. (Oriental Institute 118). Chicago.
Tekin, O. Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş. İstanbul.
Teissier B. 1989, Egyptian Iconography on Syrian- Palestinian Cylinder Seals of the Middle Age. Switzerland. https://ordaf.org/afrikalilar-zenci-degil-midir-zenci-ile-negro-ayni-midir (erişim tarihi: 2 Mart 2021).
Çevrimiçi Kaynak
Fig. 9a. https://www.ancientpages.com20200514khephri-egyptian-progenitor-god-spirit-of-liferesurrection-
and-the-rising-sun(erişim tarihi: 22.02.2021)
Fig. 9b. https://dtools.orgidbeetlesdiabroticaglossary.php. (erişim tarihi: 22.02.2021).
Fig. 9c. https://scuriosmos.com10-things-you-didnt-know-about-ra-the-egyptian-god-of-the-sky. (erişim
tarihi: 22.02.2021).
Fig. 12. https://www.albanyinstitute.orgdetailsitemsseal-in-scaraboid-form.html (erişim tarihi:
22.02.2021).
Fig. 13. https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/green-glazed-steatite-scarab-with-humanface-
found-at-the-news-photo/152200199#/green-glazed-steatite-scarab-with-human-face-found-atthe-
nubian-town-picture-id152200199 (erişim tarihi: 22.02.2021).
Fig. 14. https://tr.pinterest.com/pin/470204017338233167/tayma-head. (erişim tarihi: 22. 02.2021).

Özdilek B. 2021, “Letoon Kutsal Alanı’ndan Ele Geçen Scaraboid Işığında İnanç, Kült ve Ticaret”. Phaselis VII, 89-109. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.4896419

http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.4896419

Banu ÖZDİLEK

Doç. Dr., Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Hatay. ozdilek.banu@gmail.com |  https://orcid.org/0000-0001-5803-5386

]]> Phaselis Antik Kenti Güney Limanı İçinde Bir Altın Mercan Karidesi (Stenopus Spinosus Risso, 1827) http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0138 Wed, 12 May 2021 18:19:44 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4339 A Golden Coral Shrimp (Stenopus Spinosus Risso, 1827) in the Southern Harbor of Phaselis Ancient City

Mehmet GÖKOĞLU
 https://orcid.org/0000-0001-9723-8581

PHASELIS VII (2021) 85-88
DOI: 10.18367/Pha.21008
Received Date: 11.03.2021 | Acceptance Date: 14.04.2021
Online Publication Date: 12.05.2021

Öz: Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu Yüzey Araştırması projesi çerçevesinde 2020 yılı Temmuz ayında Phaselis Antik kenti Güney Limanı bölgesine yapılan scuba dalışı sırasında renkli küçük bir karides türü görülmüştür. Bu karidesle ilgili yapılan tür teşhisi çalışmalarında bu türün Stenopus spinosus (Risso, 1827) olduğu tespit edilmiştir. Şimdiye kadar Antalya Körfezi’nde türün bildirimine ait bir kayıtla karşılaşılmamıştır. Bu çalışma ile türün Antalya Körfezinden ilk bildirimi yapılmıştır.

Anahtar sözcükler: Phaselis, Liman, Stenopus Spinosus, Kayıt

Top

Abstract: A colorful small shrimp species was seen during the scuba diving to the Southern Harbour of Phaselis in July 2020 as part of the Phaselis Ancient City and Territorial Survey Project. This species was identified as Stenopus spinosus (Risso, 1827) in the species identification studies. The species has not been reported in the Gulf of Antalya so far. With this study, this species was first notified from the Gulf of Antalya.

Keywords: Phaselis, Harbour, Stenopus Spinosus, Record

Alexandre-Rastorgueff P., M. Harmelin-Vivien, P. Richard, & P. Chevaldonné 2015, “Feeding Strategies and Resource Partition Ingmitigate the Effects of Oligotrophy for Marine Cave Mysids”. Marine Ecology Progress Series 440/8, 163-176.
Araújo R. & Wirtz P. 2015, “The Decapod Crustaceans of Madeira Island – an Annotated Checklist (Crustacea, Decapoda)”. SPIXIANA 38/2, 205-218.
Arslan M. & Tüner-Önen. N. 2016, “2015 Yılı Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu Yüzey Araştırması”. AST 34.1, 368-355.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2019, “Phaselis Kenti’nde 2019 Yılında Gerçekleştirilen Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis V, 425-463.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2020, “Phaselis 2020 Yılı Kazı ve Yüzey Araştırmaları”. Phaselis VI, 251-276.
Aslan E. & Orhan U. 2019, “Phaselis 2018 Yılı Güney Liman Alanı Sualtı Araştırmalarında Tespit Edilen Amphoralar”. Phaselis V, 85-99.
Aslan E. Kılıç Y. & Orhan U. 2018, “Phaselis Güney Limanı”. Phaselis IV, 1-13.
Calado R. 2008, Marine OrnamentalShrimp: Biology, Aquaculture and Conservation. John Wiley & Sons.
Fernandes L. D. A., B. J. Peixoto, E. V. Almeida & S. L. C. Bonecker 2010, “Larvae of the family Stenopodidae (Crustacea: Stenopodidea) from South Atlantic Ocean”. Journal of the Marine Biological Association of the UK (Online) 90, 735-748.
Giraldes B. W. & Freire A. S. 2015, “Extending the Southern Range of Four Shrimps (Crustacea: Decapoda: Stenopodidae, Hippolytidae and Alpheidae) in Southwestern Atlantic (27 0S) and Confirming The Presence of Mediterranean Stenopus Spinosus Risso”. Zootaxa 3972/3, 419-431.
Orhan U. 2017, “Phaselis 2016 Yılı Güney Limanı Amphora Buluntuları”. Phaselis III, 141-148.
Wirtz P. & Muller E. 2020, “Stenopus Spinosus, Enoplometopus antillensis, and more crustaceans that clean”. https://www.researchgate.net/publication/342048578_Stenopus_spinosus_Enoplometopus_antillensis_and_more_crustaceans_that_clean (Erişim tarihi 01.03.2021).

Gökoğlu M. 2021, “Phaselis Antik Kenti Güney Limanı İçinde Bir Altın Mercan Karidesi (Stenopus spinosus Risso, 1827)”. Phaselis VII, 85-88. http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21008

http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21008

Mehmet GÖKOĞLU

Prof. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bölümü, Antalya. gokoglu@akdeniz.edu.tr |  https://orcid.org/0000-0001-9723-8581

]]> An Archaic Golden Pendant from Tralleis: A Brief Iconographic Reexamination http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0137 Wed, 12 May 2021 17:56:56 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4327 Tralleis’ten Arkaik Altın Kolye Ucu: Kısa İkonografik Yeniden Değerlendirme

Emre ERDAN
https://orcid.org/0000-0002-4389-2016

PHASELIS VII (2021) 73-83
DOI: 10.18367/Pha.21007
Received Date: 11.03.2021 | Acceptance Date: 16.04.2021
Online Publication Date: 05.05.2021

Abstract: In this study, an archaic golden pendant found in Tralleis will be re-examined. First evaluated by Dumont in 1879, the pendant was briefly studied by Fröhner, Perrot and Chipiez, Poulsen, Akurgal, Boardman, Duplouy and finally Mazet in later years. In these studies, scholars mostly focused on the Daedalic figure depicted on the center of the pendant. In studies carried out so far, the idea that the pendant was produced by either Lydian or Rhodian workshops. The combination of ornaments; objects, animals and mixed creatures depicted beside the Daedalic female image on the pendant clearly reflects the belief of a “Potnia Theron” and even the “Mistress of the Snakes”. The production center of this work, which is especially important in terms of understanding the early local cults of Northern Caria, was also examined in the study, especially in the light of new information obtained in recent years, it was suggested that the pendant could have been also produced in Miletus or Ephesus.

Keywords: Northern Caria, Tralleis, Archaic, Potnia, Cult

Top

Öz: Bu çalışmada Tralleis’te bulunmuş arkaik bir altın kolye ucu yeniden incelenecektir. İlkin 1879’da Dumont tarafından değerlendirilen kolye ucu daha sonraki yıllarda Fröhner, Perrot ve Chipiez, Poulsen, Akurgal, Boardman, Duplouy ve son olarak Mazet tarafından incelenmiştir. Bu çalışmalarda daha çok eserin üzerinde betimlenen Dedalik görüntülü figüre odaklanılmıştır. Bugüne değin yürütülen çalışmalarda kolye ucunun Lydia ya da Rodos atölyelerinin üretimi olabileceği fikri ağır basmaktadır. Kolye ucunda Dedalik kadın görüntüsünün yanında betimlenen süslemeler; nesne, hayvan ve karışık yaratıkların bir arada değerlendirilmesi açıkça bir “Potnia Theron” ve hatta “Mistress of the Snakes” inancını yansıtmaktadır. Kuzey Karia’nın erken yerel kültlerinin anlaşılması açısından son derece önemli olan bu eserin üretim merkezi konusu da çalışma içerisinde irdelenmiş, özellikle son yıllarda elde edilen yeni bilgiler ışığında eserin Miletos ya da Ephesos’ta üretilmiş olabileceği önerilmiştir.

Anahtar sözcükler: Kuzey Karia, Tralleis, Arkaik, Potnia, Kült

Akurgal E. 1961, Die Kunst Anatoliens von Homer bis Alexander. Berlin.
Ateşlier S. & Erdan E. 2020, “A New Open-Air Sanctuary from Northern Caria”. Anatolia Antiqua 28, 97-117.
Barclay A. 2013, “Influence, Inspiration or Innovation? The Importance of Contexts in the Study of Iconography: The Case of the Mistress of Animals in 7th-century Greece”. Ed. F. De Angelis, Regionalism and Globalism in Antiquity: Exploring Their Limits. Leuven, 143-175.
Bevan E. 1985, Representations of Animals in Sanctuaries of Artemis and of Other Olympian Deities. Unpublished Ph.D. thesis, University of Edinburgh. Edinburgh.
Boardman J. 1963, “Artemis Orthia and chronology”. Annual of the British School at Athen 58, 1-7.
Boardman J. 1995a, Les Grecs Outre mer. Colonisation et Commerce Archaïques. Naples.
Boardman J. 1995b, Yunan Sanatı. İstanbul.
Boardman J. 1998, Early Greek vase painting: 11th-6th centuries BC: a handbook. London.
Brann E. T. 1962, Late Geometric and Protoattic Pottery, Mid 8th to Late 7th Century BC. ASCSA Vol. VIII. Princeton.
Brize P. 2017, “Ein früharchaisches Goldblech aus Milet mit epichorischer Inschrift”. Archäologischer Anzeiger 2, 1-14.
Caskey L. D. 1915, “A Chryselephantine Statuette of the Cretan Snake Goddess”. AJA 19/3, 237-249.
Dawkins R. M. 1930, The Sanctuary of Artemis Orthia; Excavated and Described by Members of the British School at Athens, 1906-1910. JHS Suppl 5, London.
Day P. L. 1992, “Anat: Ugarit’s” Mistress of Animals”. Journal of Near Eastern Studies 51/3, 181-190.
Dönmez Ş. 2000, “İ.Ö. 1. Bin Yılı Orta Anadolu Çanak-Çömleğinde Ana Tanrıça Kültü”. Belleten LXIV-241, 707-726.
Dumont A. 1879, “Note sur des bijoux d’or trouvés en Lydie (pl. IV, V)”. Bulletin de Correspondance Hellenique 3(1), 129-130.
Duplouy A. 2015, “Observations sur la plastique archaïque lydienne”. Collection de l’Institut des Sciences et Techniques de l’Antiquité, 1345/1, 79-101.
Fröhner W. 1886, Terres cuites d’Asie mineure de la collection Julien Gréau. Paris.
Furtwangler A. 1890 , Olympia: die Ergebnisse der von dem Deutschen Reich veranstalteten Ausgrabung. 4. Die Bronzen und die ürigen kleineren Funde von Olympia: Textbd. Berlin.
Gunter A. C. 2014, “Orientalism and orientalization in the Iron Age Mediterranean”. Eds. B. A. Brown – M. H. Feldman, Critical Approaches to Ancient Near Eastern Art. New York, 79-108.
Head B. V. 1964, Catalogue of the Greek Coins of Lydia. Bologna.
Işık F. 2015, “Anadolulu Ephesos Üzerine”. Eds. C. Şimşek, B. Duman – E. Konakçı, Mustafa Büyükkolancı’ya Armağan / Essays in Honour of Mustafa Büyükkolancı. İstanbul, 315-338.
Jacobsthal P. 1951, “The date of the Ephesian foundation-deposit”. The Journal of Hellenic Studies 71, 85-95.
Kahane P. P. 1973, “Ikonologısche Untersuchungen Zur Grıechısch-Geometrıschen Kunst: Der Cesnola-Krater aus Kourion im Metropolitan Museum”. Antike Kunst 16/2, 114-138.
Kerschner M. & Schlotzhauer, U. 2005, “A New Classificaton System from East Greek Pottery”. Ancient West & East Vol. 4/1, 1-56.
Kopanias K. 2009, “Some ivories from the Geometric stratum at the sanctuary of Artemis Orthia, Sparta: interconnections between Sparta, Crete and the Orient during the late eighth century BC.”. BSA 16, 123-131.
Laughy M. 2018, “Figurines in the road: a Protoattic votive deposit from the Athenian Agora reexamined”. Hesperia 87/4, 633-679.
Matz F. 1950, Geschichte der griechischen Kunst Vol. 1. V. Klostermann.
Mazet C. 2019, “Rhodian Orientalising Jewellery in 19th Century Collecting Europe”, Ed. S. Schierup. Documenting Ancient Rhodes: Archaeological Expeditions and Rhodian Antiquities. Copenhagen, 134-144.
Muss U. 2017, “Potnia Theron”. The Encyclopedia of Ancient History, New York, 1-2.
Panteleon N. 2015, “Tierdarstellungen auf archaischer milesischer Keramik und ihre Aussagekraft”. Eds. C. Lang-Auinger – E. Trinkl, Corpus Vasorum Antiquorum, Österreich, Beiheft 2. Wien, 281-289.
Perrot G. & Chipiez C. 1890, Histoire de l’art dans l’antiquité: Perse, Phrygie, Lydie et Carie, Lycie Vol. 5. Paris.
Poulsen F. 1912, Der Orient und die frühgriechische Kunst. Leipzig.
Pülz A. M. 2009, Goldfunde aus dem Artemision von Ephesos Vol. 12. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. Wien.
Pülz A. M. & Bühler B. 2006, “Die Goldappliken aus dem Artemision von Ephesos. Studien zur Typologie und Technologie”. Österreichische Jahreshefte 75, 229-245.
Roscher W. H. 1884-90, Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie: Bd., 1 Vol. 2. Leipzig.
Schefold F. K. & Simon E. 1982, “Die Geburt der Athena auf der Reliefamphora in Tenos”. Antike Kunst 25, 35-38.
Stampolides N. C. & Karetsou A. 1998, Eastern Mediterranean: Cyprus, Dodecanese, Crete, 16th-6th Cent. BC. Athens.
Von Graeve V. 2017, “Beobachtungen zur Herstellungstechnik milesischer Terrakotten im 7. Jahrhundert v. Chr. Ein Beitrag zur orientalisierenden Phase der frühgriechischen Kunst”. Archäologischer Anzeiger 2, 15-29.
Weinberg S. S. 1973, “Cretan relief amphora in Basel”. Antike Kunst 16, 98-101.

Erdan E. 2021, “An Archaic Golden Pendant from Tralleis: A Brief Iconographic Reexamination”. Phaselis VII, 73-83. http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21007

http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21007

Emre ERDAN 

Assoc. Prof., Aydın Adnan Menderes University, Department of Archaeology, Aydın. erdanemre@gmail.com. | https://orcid.org/0000-0002-4389-2016.

]]> Phaselis’in Devlet Agorası: Tetragonal Agora http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0136 Fri, 07 May 2021 17:36:04 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4315 State Agora of Phaselis: Tetragonos Agora

Tolga KARAHAN
 https://orcid.org/0000-0001-5323-2700

PHASELIS VII (2021) 55-71
DOI: 10.18367/Pha.21006
Received Date: 08.01.2021 | Acceptance Date: 09.02.2021
Online Publication Date: 07.05.2021

Öz: Günümüzde Kemer-Tekirova beldesi sınırları dahilinde yer alan ve Üç Adalar’dan Çandır Vadisi boyunca uzanan bir konumda yer alan Phaselis Antik Kenti, Bronz Çağı’ndan itibaren Akdeniz ticaret rotaları üzerinde bulunan önemli bir kenttir. Kent üç adet doğal limanı ve lagünü sayesinde, bölgenin diğer liman kentlerine oranla oldukça öncelikli bir konuma sahiptir. Geniş alana yayılmış ve farklı minvallerde ürünlerin ihraç edilmesine olanak sağlayan emtia çeşitliliğine sahip hinterlandı sayesinde kent, emporion oryantasyonlu gelişim sergilemiştir. Ticaretin bu denli yüksek hacimli yapıldığı kentte antik kaynaklardan bilinen Hellenistik Dönem Agorası, Domitianus Agorası, Tetragonal Agora ve Merkezi ve Güney Liman bölgelerinde yer alan depo ve dükkan yapıları ve Doğu Roma Agorası bulunmaktadır. Bu ticaret yapılarından biri olan Phaselis Tetragonal Agorası, bu makalenin konusu olup yapının mimari özellikleri, fonksiyonu, işlevi ve kentin yerleşim arkeolojisindeki yeri mercek altına alınmıştır.

Anahtar sözcükler: Phaselis, Agoralar, Tetragonal Agora, Yerleşim Arkeolojisi

Top

Abstract: Today, Phaselis antique city, which is located within the borders of Kemer-Tekirova town and extends along the Çandır Valley from the Three Islands, is an important city on the Mediterranean trade routes since the Bronze Age. The city has a high priority compared to other port cities of the region thanks to its three natural harbors and its lagoon. Thanks to its hinterland, which is spread over a wide area and has a variety of commodities, which allows the export of products in different ways, the city has developed with an empire orientation. In the city, where trade was carried out with such a high volume, there are Hellenistic Period Agora, Domitian’s Agora, Tetragonal Agora and warehouse and shop structures in the Center and South Harbor regions and the Eastern Roman Agora, which are known from ancient sources. The Phaselis Tetragonal Agora, one of these commercial buildings, is the subject of this article, and the architectural features, function, function and the city’s place in settlement archeology have been scrutinized.

Keywords: Phaselis, Agoras, Tetragonal Agoras, Settlement Archaeology

Abbasoğlu H. 2009, “Perge 2008”. Anmed 7, 61-69.
Akyürek E. 2014, “Andriake: Geç Antik Çağ’da Myra’nın Limanı”. Toplumsal Tarih 246, 52-57.
Alanyalı H. S. 2013, “Side Kazısı Raporu”. KST, 451-470.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2016, “Phaselis”. Eds. H. İşkan & E. Dündar, Lukka’dan Likya’ya, Sarpedon ve Aziz Nikolaos’un Ülkesi. İstanbul, 300-317.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2019a, “Phaselis Antik Kenti’nde 2018 Yılında Gerçekleştirilen Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis V, 43-83.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2019b, “Phaselis Kenti’nde 2019 Yılında Gerçekleştirilen Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis V, 425-463.
Aslan E., Kılıç Y & Orhan U. 2018, “Phaselis Güney Limanı”. Phaselis IV, 1-13.
Aslan E. & Orhan U. 2019, “Phaselis 2018 Yılı Güney Liman Alanı Sualtı Araştırmalarında Tespit Edilen Amphoralar”. Phaselis V, 85-99.
Atik S. 2002, Anadolu Macellumları, Pamphylia ve Pisidia Macellumları Işığında bir Tipoloji Denemesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi. Ankara.
Atilla D. 2019, “Phaselis Kenti Ekonomisi’nin ‘Ager Publicus’ Süreci Kapsamında Değerlendirilmesi”. Phaselis V, 1-30.
Aygün Ç. A. 2016, Andriake Mureks Boya Endüstrisi. İstanbul.
Bayburtluoğlu C. 2004, Lykia. Ankara.
Bayburtluoğlu C. 1982, “Phaselis Kazı Raporu” KST V 181-189.
Bayburtluoğlu C. 1983, “Phaselis Kazı Raporu” KST VI 301-312.
Bayburtluoğlu C. 1986, “Phaselis Kazısı Raporu”. KST VII, 373-386.
Birley A. R. 1997, Hadrian the Restless Emperor. London.
Cavalier L. & Descat R. 2012, Basiliques et agoras de Grece et d’Asie Mineure. Bordeaux.
Coulton J. J. 1976, The Architectural Development of the Greek Stoa. Oxford.
Dönmez A. 2014, Ksanthos Kenti Batı Agorası. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.
Dickenson C. P. 2017, On the Agora-Power and Public Space in Hellenistic and Roman Greece. Oxford.
Evangelidis V. 2008, “The Architecture of the Imperial Cult in the Agoras of the Greek cities” . Egnatia 12, 125-144.
Baz F. 2015, “Merkezi Pisidia’daki Bazı Roma Kolonileri’ndeki İmparator Kültünün Varlığına İlişkin Değerlendirme”. Phaselis I, 261-275.
Fırat M. 2016, Antik Çağ’da Taş Duvar İşçiliği. İstanbul.
Gülbay O. 2009, Anadolu’da İmparator Hadrian Dönemi İmar Faaliyetleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi. İzmir.
Karahan K. 2019, Liman Yerleşimlerinde Agoraların Sosyal Hayattaki Yeri ve Mimari Düzenlemesi-Phaselis Tetragonal Agorası Işığında. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.
Kızgut İ. 2017, “Antalya Tahtalı Dağ Çevresi Yerleşimlerine İlişkin Yeni Bulgular ve Öneriler”. Cedrus V, 199- 215.
Kürkçü M. 2015, “Phaselis Su Sistemleri ve Hidrografisi Üzerine Genel Değerlendirme”. Phaselis I, 69-79.
Mansel A. M. 1947, Side 1947-1966 Yılları Kazıları ve Araştırmalarının Sonuçları. Ankara.
Mergen Y. 2020, “Phaselis Antik Kenti Erken Ortaçağ Kent Dokusu ve Mimarisi”. Eds. B. Öztürk, H. S. Öztürk, K. Eren, B. B. Aykanat & H. Azeri, Mnemes Kharin: Filiz Dönmez-Öztürk Anısına Makaleler Anadolu Arkeolojisi, Epigrafisi ve Eskiçağ Tarihine Dâir Güncel Araştırmalar. İstanbul, 335-350.
Öztürk N. & Çekilmez M. 2016a, “2015 Myra-Andriake Liman Yerleşimi A Kilisesi Kazı Çalışmaları”. GSED 36, 27-46.
Öztürk N. & Çekilmez M. 2016b, “2014 Myra-Andriake Liman Yerleşimi A Kilisesi Kazı Çalışmaları”. GSED 36, 192 – 209.
J. Neils & S. Tracy 2003, The Games at Athens. New Jersey.
Oktan M. 2011, Roma’nın Anadolu’daki Yapı Politikası. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.
Öner Ç. 2018, Doğu Akdeniz Liman Kentlerinde Yıkanma ve Temizlik Mimarisine Örnek: Phaselis Küçük Hamamı ve Latrinası. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.
Öner F. 2018, “Phaselis Antik Kenti Küçük Hamam’ı ve Latrina’sında Kullanılan Yapıtaşları ve Bu Yapıtaşların Bozuşmaları”. Phaselis IV, 351-360.
Öner F. 2020, “Phaselis Büyük Hamam, Hellenistik Tapınak ve Diğer Hamamlarda Kullanılan Yapı Taşları ve Phaselis Yapı Taşı Ocağı”. Phaselis VI, 13-28.
Orhan U. 2017, “Phaselis 2016 Yılı Güney Limanı Amphora Buluntuları”. Phaselis III, 141-148.
Scranton R. L. 1941, Greek Walls. Cambridge.
Schäfer J., H. Schläger, D. J. Blackman, H. Bremer, J. Christern & P. Knoblauch 1981, “Phaselis Beiträge zur Topographie und Geschichte der Stadt und ihrer Häfen”. IstMitt. 24, 542-561.
Scherrer P., E. Trinkl, S. Fabrizii-Reuer & M. Scherrer 2006, Die Tetragonos Agora in Ephesos: Grabungsergebnisse von archaischer bis in byzantinische Zeit, ein Oberblick Befunde und Funde klassischer Zeit. Vienna.
Tüner-Önen N. 2008, Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.
Tüner-Önen N. 2012, “Ideas Concerning the Historical Identity and the Connections of the City of Phaselis an Eastern Mediterranean Port”. MJH II/1, 205-212.
Tüner-Önen N. 2013, “Hadrians Reisen im östlichen Mittelmeer anhand neuer Inschriften aus Phaselis”. Adalya XVI, 93-106.
Tüner-Önen N. 2015, Phaselis, Ancient City of Lycian Civilization. Ankara 2015.
B. Y. Uçkan, Ö.E. Öncü & S. Evci 2017, “Olympos Hellenistik ve Roma Dönemi Mimari Araştırmaları: Köprü, Köprü Caddesi ve Kent Surları”. Eds, Y. Uçkan-Uçar, ANMED, Olympos I: 2000-2014 Araştırma Sonuçları. Antalya, 31-48.
Wycherley R. E. 1942, “The Ionian Agora”. JHS 62, 21-32.
Wycherley R. E. 1993, Antik Çağda Kentler Nasıl Kuruldu? İstanbul.

Karahan T. 2021, “Phaselis’in Devlet Agorası: Tetragonal Agora”. Phaselis VII, 55-71. http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21006

http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21006

Tolga KARAHAN 

PhD., Akdeniz Üniversitesi, Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü, Akdeniz Eskiçağ Araştırmaları Anabilim Dalı, Antalya. tolgakarahan34@gmail.com |  https://orcid.org/0000-0001-5323-2700

]]> Phaselis Teritoryumu, Üçoluk Köyü Ekizce Yaylası’nda Tespit Edilen Kült Alanı Yapıtaşları ve Çevresinin Jeolojik Özellikleri http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0135 Fri, 26 Mar 2021 14:13:41 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4170 The Cut-Stones of Cult Area of Ekizce Plateau, Üçoluk Village in Phaselis Territorium and Geological Features of Environment

Ferda ÖNER
 https://orcid.org/0000-0002-9278-6164

PHASELIS VII (2021) 47-54
DOI: 10.18367/Pha.21005
Received Date: 14.01.2021 | Acceptance Date: 18.03.2021
Online Publication Date: 26.03.2021

Öz: Phaselis Antik kenti teritoryumunda yer alan kült alanı Phaselis’in 48 km kuzeybatısında Üçoluk köyü Ekizce yaylası Tahtacı Mezarlığı’nda bulunmaktadır. Kült alanında görülen yapıtaşları adak taşı, yazıt ve kült alanındaki teraslamalarda kullanılmıştır. Ekizce yaylası ve çevresinde birbirini üzerleyen naplar görülmektedir. Tektonik dilimler kuzey güney doğrultuda, doğudan batıya doğru bindirmişlerdir. Kült alanı Alakırçay napının Tahtalı Dağı napına bindirdiği alanda yer almaktadır. Alakırçay napına ait birimler Triyas yaşlı kiltaşı kumtaşı ardalan masive radyolarit çamurtaşı ardalanmaları olarak görülmektedir. Bunların üzerine Tahtalıdağ napının Tekelidağ formas­yonu olarak isimlendirilen neritik kireçtaşları tektonik olarak yerleşmişlerdir. Tekelidağ neritik kireçtaşları sahada en üst kotları oluşturmaktadır. Yazıtlar ve teras duvarlarında kullanılan kireçtaşları Tekelidağ neritik kireçtaşları­na, kumtaşları ise Alakırçay grubuna ait kumtaşlarıdır. Kült alanın kullanılan taşlar asıl olarak neritik kireçtaşları­dır. Bu kireçtaşlarının kült alanının doğusunda yer alan kuzey-güney yönlü bir sırt oluşturan Anlak ve Anlıca tepelerin yamaçlarından alınmış olduğu tahmin edilmektedir. Bu sırt oldukça dik bir yar oluşturmaktadır. Bu yarın alt kesimlerinde doğal olması mümkün olmayan çok sayıda düz kesilmiş bloklara rastlanmıştır. Neritik kireç­taşları, kırıklı yapıları ve dik konumda olmaları nedeniyle zamanla yıkılmıştır. Günümüzde bu aynalardan üretilen birçok blok taşı yamaç molozlarının arasında bulmaktayız. Zamanındaki taş ocağının Anlak tepeden (kuzey ocak) Anlıca tepeye (güney ocak) kadar uzayan yaklaşık 1 km uzunluğunda aynası olduğu tahmin edilmektedir.

Anahtar sözcükler: Phaselis, Kült Alanı, Yapı Taşları, Ocak Yeri

Top

Abstract: The cult area, located in the territory of the ancient city of Phaselis, is located in Üçoluk village Ekizce plateau, Tahtacı Cemetery (Karabalçık Cemetery), 48 km northwest of Phaselis. The votive stone of the building stones seen in the cult area was used in the inscriptions and terraces in the cult area. The Ekizce pedestrian and surrounding nappes are observed overlapping each other. Tectonic slices thrust from east to west in the north-south direction. Cult Area is located in the area where the Alakırçay nappe thrusts the Tahtalı Mountainnappe. The units belonging to the Alakırçay nappe are seen as Triassicaged claystones and stone alternation and radiolarite mudstone alternations. The neritic limestones, which are named as Tekelidağ formation of the Tahtalıdağ nappe, are tectonically overlaid over these. Tekelidağ neritic limestones constitute the highest elevations in the field. The limestones used in the inscriptions and terrace walls belong to Tekelidağ neritic limestones, and the sandstones belong to the Alakırçay group. The stones used in the cult area are mainly neritic limestones. It is estimated that the limestones were taken from the slopes of Anlak and Anlıca hills that form a north-south ridge located in the east of the cult area. This ridge creates a very steep slope. In the lower parts of this period, many straight cut blocks, which cannot be natural, were found. Neritic limestones collapsed over time due to the irfractured structure and the irvertical position. Today, we find many block stones produced from the semirrors among the slope rubble. It is estimated that the quarry of its time was a mirror of approximately 1 km long extending from Anlak Tepe (northern hearth) to Anlıca hill (southern hearth).

Keywords: Phaselis, Cult Area, Building Stones, Quarry Location

Arslan M. 2020, “Antik Çağ’da Anadolu Akdeniz’inin Öncelikli Güvenlik Sorunu: Korsanlık”. Eds. İ. H. Demircioğlu, Y. Yiğit, A. Özcan, E. Demircioğlu, C. Üner & G. S. Karabacak, Geçmişten Günümüze Türkiye’de Sahil Güvenlik. Ankara, 1-28.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2019, “Phaselis Kenti’nde 2019 Yılında Gerçekleştirilen Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları”. Phaselis V, 425-464.
Arslan M. & Tüner-Önen N. 2020, “Phaselis 2020 Yılı Kazı ve Yüzey Araştırmaları”. Phaselis VI, 251-276.
Ay M. & Tolun V. 2017, “Troas Bölgesi’ndeki Antik Granit Ocakları: Yeni Bulgular”. Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı 23, 265-295.
Şenel M. 1997, Türkiye Jeoloji Haritaları No 3. MTA Jeoloji Etütleri Dairesi Yayınları, Ankara.

Öner F. 2021, “Phaselis Teritoryumu, Üçoluk Köyü Ekizce Yaylası’nda Tespit Edilen Kült Alanı Yapıtaşları ve Çevresinin Jeolojik Özellikleri”. Phaselis VII, 47-54. http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21005

http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21005

Ferda ÖNER 

Jeoloji Yük. Müh., Competent Person (CP-Australia JORC), PhD., Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Bölümü, Ankara. ferdaoner@yahoo.com |  https://orcid.org/0000-0002-9278-6164

]]> Malatya Üçtepe II Tümülüsü Pers Kral Yolu Üzerinde Bir Hellenistik Mezar Yapısı http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0134 Thu, 25 Mar 2021 20:17:17 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4137 Malatya Üçtepe II Tumulus A Hellenistic Tomb Structure On The Persian King Road

Bülent DEMİR
https://orcid.org/0000-0003-3252-5218

Selim YAVUZ
https://orcid.org/0000-0002-3106-9946

PHASELIS VII (2021) 39-45
DOI: 10.18367/Pha.21004
Received Date: 24.01.2021 | Acceptance Date: 04.03.2021
Online Publication Date: 25.03.2021

Öz: Bu makalede, Malatya Müzesi Müdürlüğü tarafından 2019 yılında yapılan Üçtepe II Tümülüsü kurtarma kazısı ele alınmıştır. Mezar hırsızları tarafından soyulan ve tahrip edilen tümülüsteki kazı çalışmalarının amacı mezar mimarisinin ortaya çıkarılması ve bu geleneğin Doğu Anadolu’daki tipolojik gelişiminin aydınlatılmasına yöneliktir. Koruma, sağlamlaştırma ve sergileme özelinde yürütülen kazı çalışmaları sonucunda 35 m genişlik ve 3 m yüksekliğindeki yığma tepenin altında dromoslu bir mezar yapısı ortaya çıkarılmıştır. Mezar odası içerisinde herhangi bir taşınır kültür varlığına rastlanılmamıştır. Ancak dromosta pişmiş toprak bir unguentariuma ait boyun ve ağız parçaları ele geçirilmiştir. Mezar odası üst yapısındaki bloklar arasına, oda içerisine sıvı ve nem akışını önlemek adına eritilmiş kurşun dökülmüştür. Mezar mimarisi ve unguentarium tümülüsün MÖ II. yüzyılın ikinci yarısına ait olabileceği izlenimini uyandırmaktadır.

Anahtar sözcükler: Malatya, Mezar,  Tümülüs, Unguentarium, Kurşun.

Top

Abstract: In this article, rescue excavation of Üçtepe II Tumulus carried out by the Malatya Museum Directorate in 2019 is discussed. The aim of the excavations in the tumulus, which was robbed and destroyed by treasury hunters, is to uncover the tomb architecture and to illuminate the development of this sepulchre typology and burial tradition in Eastern Anatolia. As a result of this conservation and displaying  excavations a chamber tomb with dromos was unearthed under the 35 m wide and 3 m high piled uphill. No small finds were found in the burial chamber, except neck and mouth fragments of a terracotta unguentarium which were unearthed in the dromos. In order to prevent to flow of liquid and moisture into the chamber, a melted lead was poured between the blocks on the upper structure of the grave chamber. The tomb architecture and fragmentary unguentarium helps us to estimate that the tumulus belongs to the second half of the IInd century BC.

Keywords: Malatya, Tümülüs, Unguentarium, Lead.

Arslan M. 2007, Roma’nın Büyük Düşmanı: Mithradates VI Euprator. İstanbul.
Büyükyörük F. & Tibet C. 1999-2000, “1998-1999 Yılı Antalya Doğu Nekropolü Kurtarma Kazıları”. Adalya IV, 115-171.
Dinç R. 1993, Lydia Tümülüsleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İzmir.
Dündar E. 2006, Hellenistik ve Roma Dönemleri Patara Unguentariumları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Aydın.
Dündar E. 2008, Patara Unguentariumları (Patara IV.1). İstanbul.
Laflı E. 2003, Studien zu Hellenistischen, Kaiserzeitlichen und Spätantikfrühbyzantinischen Tonunguentarien aus Kilikien und Pisidien (Süd Türkei): Der Forschungsstand und Eine Auswahl von Fundobjekten aus den Örtlichen Museen.PhD.diss. Phılosophıschen Fakultät Der Unıversıtät Zu Köln. Köln.
Öztekin İ. E. 2006, MÖ. I. Binde Anadolu’da Tümülüs Geleneği’nin Kronolojik Gelişimi ve Coğrafi Yayılımı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ankara.
Saraçoğlu A. 2011, “Hellenistic and Roman Unguentaria from the Nekropolis of Trallies”. Anatolia XXXVII, 1-42.
Tan T. 2017, “The Hellenistic Tumulus of Eşenköy in NW Turkey”. Anatolia Antiqua XXV, 33-52.
Varmaz Ş. 2015, Patara Su Yolu Çalışmalarında Ele Geçen Hellenistik Dönem Seramikleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Pamukkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Denizli.
Yıldırım Ş. 2010, “Askertepe Tümülüsü”. Anadolu/Anatolia 36, 149-178.
Zoroğlu L. 1968, “Kelenderis Mezar Buluntuları”. Anadolu Araştırmaları X, 455-467.

Demir B. & Yavuz S. 2021, “Malatya Üçtepe II Tümülüsü Pers Kral Yolu Üzerinde Bir Hellenistik Mezar Yapısı”. Phaselis VII, 39-45. http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21004

http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21004

Bülent DEMİR

Arkeolog, Malatya Müze Müdürlüğü, e-posta: b_rimed@hotmail.com |   https://orcid.org/0000-0003-3252-5218

Selim YAVUZ

Sanat Tarihçisi, Malatya Müze Müdürlüğü, e-posta: selimyavuz602@gmail.com |   https://orcid.org/0000-0002-3106-9946

]]> Side’den Bir Geç Antik Çağ Sarnıcı’nın (H3) Yapım Tekniği Üzerine Notlar http://journal.phaselis.org/en/2021-en/pha-0133 Sat, 20 Mar 2021 18:29:29 +0000 http://journal.phaselis.org/?p=4093 Notes on the Construction Practice of a Late Antique Cistern (H3) from Side

Adem YURTSEVER

PHASELIS VII (2021) 21-37
DOI: 10.18367/Pha.21003
Received Date: 05.01.2021 | Acceptance Date: 08.02.2021
Online Publication Date: 20.03.2021

Öz: Side antik kentinde son yıllarda gerçekleştirilen kazı ve araştırmalar yeni bulgu ve bu bulgulara dayalı yeni bilgilerin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Kentin tarihsel süreç içindeki değişimine ışık tutan araştırmalardan biri de M Yapısı ve çevresinde sürdürülen çalışmalardan elde edilmiştir. Gymnasiumun çevresinde yürütülen araştırmalarda, Gymnasiumun Güney Stoasının arkasında, yeni bir mekân açığa çıkarılmış ve belgelenmiştir. Bu çalışmada belirtilen mekânın bir sarnıç olduğu önerilmekte ve böylece kentin yeni ortaya çıkarılan sarnıcı (H3) tanıtılmaktadır. Çalışmanın konusu olan H3 Sarnıcı, kentte ilk defa bir Geç Antik Çağ Sarnıcı’nın yapım tekniği ile birlikte ele alınacak olması bakımından önemlidir. Çünkü bu alanda tespit edilen tuğla duvarlar ve tuğla kaplama levhaları kentin daha önce tespit edilen sarnıçlarında bilinmemekte, uygulanış biçimi bakımından tekil bir örnek teşkil etmektedir. Bununla birlikte bu mekânın içindeki kazılar sırasında ele geçen devşirme bloklar kentin şehirciliğine dair yeni veriler sunmaktadır.Bu çalışmada, mevcut arkeolojik veriler ışığında bir Geç Antik Çağ Sarnıcı’nın tarihlendirilmesi ile birlikte, özellikle yapım tekniği ve Side’nin kentsel dönüşümü içindeki yeri irdelenmektedir.

Anahtar sözcükler: Pamphylia, Side, Geç Antik Çağ, Sarnıç, Yapım Tekniği, Tuğla Kaplama Levhalar

Top

Abstract: Excavations and studies that have been carried out in the recent years on the ancient city of Side have provided new findings and information. The study on Building M and the works carried out around the structure shed light on the historical change of the city. In the studies conducted around the Gymnasium, a new space behind the South Stoa of the Gymnasium was unearthed and documented. It is suggested that the place mentioned in this study is a cistern and thus, the third known cistern (H3) of the city is introduced. The space, which was suggested to be evaluated as the H3 Cistern, is important in that it will be examined with the construction technique of a Late Antique Cistern for the first time in the city. This importance stems from the fact that the brick covering plates found in this area were unknown in the previously identified cisterns of the city; thus, they constitute a unique example in terms of application. Moreover, the spolien blocks unearthed during the excavations in this space provide different data on the urbanism of the city. In this study, the construction date and especially the construction technique of a Late Antique Cistern as well as its place in the urbanism of Side are examined in the light of tangible archeological data.

Keywords: Side, Pamphylia, Late Antique Age, Cistern, Construction Technique, Brick Covering Plate

Adam J. P. 1994, Roman Buildings, Materials and Techiniques. Çev.: A. Mathews, London.
Alanyalı H. S. & Yurtsever A. 2020, “Pamphylia Bölgesi ve Side’nin Tarihi Coğrafyasına Genel Bir Bakış”. Eds. M. E. Altınsapan & B. Y. Olcay Uçkan, Canan Parla Armağanı / Sanat Tarihi, Arkeoloji, Tarih ve Filoloji Araştırmaları. İstanbul, 37-63.
Buonfiglio M. 2010, “M. E. Blake e lo sviluppo dell’opus testaceum a Roma: il ‘caso’ del Teatro di Marcello”. Musiva & Sectilia 7, 109–122.
Brodribb G. 1987, Roman Brick and Tile: An Analytical Survey and Corpus of Surviving Examples. Gloucester.
Ceylan B. 2005, “Spolia: Geç Antik Dönemde Yapılar ve Yapı Elemanlarının İkinci Kullanımları”. Ed. L. Özgenel, Eski Çağ’ın Mekânları, Zamanları, İnsanları. İstanbul, 74-84.
Costin C. 1991, “Craft Specialization: Issues in Defining, Documenting, and Explaining the Organization of Production”. Archaeological Method and Theory 3, 1–56.
De Feo G. et al. 2013, “Historical and Technical Notes on Aqueducts from Prehistoric to Medieval Times”. Water 5/4, 1996-2025.
Durm J. 1885, Handbuch der Architektur: Die Baukunst der Etrusker, die Baukunst der Römer 2. Darmstadt.
Höcker C. 2008, Metzler Lexikon antiker Architektur: Sachen und Begriffe. Stuttgart.
Lanckoroński K. G. 2005, Pamphylia ve Pisidia Kentleri I. Çev. S. B. Gün, İstanbul.
Mansel A. M. 1963, Die Ruinen von Side. Berlin.
Mansel A. M. 1964, “Side’deki Vespasianus Anıtı/ Das “Vespasiansmonument” in Side”. Belleten 28/110, 185-208.
A. M. Mansel, Side: 1947-1966 Yılları Kazıları ve Araştırmalarının Sonuçları. Ankara 1978.
Martin R. 1965, Manuel d’architecture Grecque I. Matériaux et techniques. Paris.
Nollé J. 2018, “Epigrafi Çalışmaları”. Şurada: H. S. Alanyalı & S. Erkoç, ‘Side 2017 Yılı Çalışmaları’. ANMED 16, 107-108.
Nollé J. 2019, “Epigrafi Çalışmaları”. Şurada: H. S. Alanyalı & S. Erkoç, ‘Side 2017 Yılı Çalışmaları’. KST 40/2, 429-431.
Orlandos A. K. 1968, Les matériaux de construction et la technique architecturale des anciens Grecs II. Paris.
Özer E. 2012, “Antik Mimaride İki Yapı Ögesi: Opus Caementicium ve Tonoz”. Ed. B. Söğüt, Stratonikeia’dan Lagina’ya: Ahmet Adil Tırpan Armağanı. İstanbul, 475-482.
Scarborough V. 1991, “Water Management Adaptations in Nonindustrial Complex Societies: An Archaeological Perspective”. Archaeological Method and Theory 3, 101-154.
Seibold E. & Berger W. H. 1996, The Sea Floor. An Introduction to Marine Geology. USA.
Soykal-Alanyalı F. 2013, “Üç Havuzlu Çeşme ve Arkasındaki Su Yapıları (Side Müzesi Girişinin Güney Kısmı)”. Şurada: H. S. Alanyalı, ‘Side 2011-2012 Yılı Kazı ve Araştırmaları’. ANMED 11, 125-126.
Soykal-Alanyalı F. 2014a, “Müze Alanı Kazıları”. Şurada: H. S. Alanyalı, ‘Side 2013 Yılı Kazı ve Araştırmaları’. KST 36/1, 276-278.
Soykal-Alanyalı F. 2014a, “Müze Alanı Kazıları”. Şurada: H. S. Alanyalı, ‘Side 2013 Yılı Kazı ve Araştırmaları’. ANMED 12, 96-97.
Soykal-Alanyalı F. 2016, “Side Dionysos Tapınağı (?) Işığında Tiyatro ile Çevresinin Kentsel Değişimi ve Dönüşümü”. Olba 24, 419-450.
Yurtsever A. 2018, “Yeni Araştırmalar Işığında M Yapısı”. Eds. T. Kahya et al. Uluslararası Genç Bilimciler Buluşması II: Anadolu Akdenizi Sempozyumu. Antalya, 889-907.
Yurtsever A. 2019a, Side M Yapısı. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi. Eskişehir.
Yurtsever A. 2019b, “M Yapısı. Mimari Belgeleme ve Çevre Düzenleme Çalışmaları”. Şurada: H. S. Alanyalı & S. Erkoç, ‘Side 2017 Yılı Çalışmaları’. KST 40/2, 432-433.

Yurtsever A. 2021, “Side’den Bir Geç Antik Çağ Sarnıcı’nın (H3) Yapım Tekniği Üzerine Notlar”. Phaselis VII, 21-37. http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21003

http://dx.doi.org/10.18367/Pha.21003

Adem YURTSEVER

Dr., Anadolu Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü. Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı. Eskişehir/Tepebaşı. ayurtsever@anadolu.edu.tr |   https://orcid.org/0000-00012-6727-9873

]]>