New Epigraphic Finds from the City of Tyana

Tyana Kentinden Yeni Epigrafik Buluntular

MEHMET ALKAN
_{https://orcid.org/0000-0003-4315-2058}

OSMAN DOĞANAY
_{https://orcid.org/0000-0002-7095-9466}

Abstract: This contribution presents eleven new Greek inscriptions, dating from the Hellenistic to the Early Byzantine period, discovered during municipal works in the centre of Kemerhisar (Tyana) and through archaeological excavations and surveys conducted by the Tyana excavations team. These epigraphic finds include dedicatory, honorary, and funerary inscriptions. Despite being found in fragments, with the exception of nos. 5 and 7, the inscriptions provide significant historical, cultural, and onomastic information. The Hellenistic inscription (no. 1), dedicated to Hermes and Heracles and likely containing a list of gymnasiarchs, is the second document from Tyana to reflect the nature of the city’s gymnasium culture. The inscription honouring Severus Alexander (no. 3) is the first epigraphic document confirming the colonial status of Tyana, known to date from the city’s coins. Apart from those requiring completion (nos. 2 and 8), the inscriptions contain personal names in Greek, Latin, and local forms, such as Aristarkhos (no. 7), Eupator (no. 4), Hermogenianos (no. 5), Iulia (no. 7), Kosanaios (no. 1), and Nonna (no. 9). The reappearance of the personal name Kosanaios in a Hellenistic inscription from Tyana, previously attested only in a Roman Imperial period inscription from Cilicia, is of significance to onomastic studies. The name Hermogenianos is discussed in connection with the widespread practice of forming new names by adding the suffix -ianos/-ianus to personal names in Anatolia during the Roman period. Finally, the adjective pseudonymos (“false name”), found in a very fragmentary inscription (no. 10), is examined in the context that the meaning of a person’s name does not correspond to his/her destiny.

Keywords: Tyana, Aur. Antoniana Colonia Tyana, Kosanaios, Hermes and Heracles, Pseudonymos

Öz: Bu makale, Niğde iline bağlı Kemerhisar (Tyana) ilçe merkezinde belediye tarafından yapılan çalışmalar ve Tyana arkeolojik kazı ve yüzey araştırmaları sırasında keşfedilen, Hellenistik Dönem’den Erken Bizans Dönemi’ne tarihlenen on bir yeni Hellence yazıt sunmaktadır. Bu epigrafik buluntular adak, onurlandırma ve mezar yazıtları olmak üzere birkaç türde yazıt içermektedir. İkisi hariç (nr. 5 ve 7), kırık halde bulunmalarına rağmen yazıtlar tarihi, kültürel ve onomastik açıdan önemli bilgiler sağlamaktadır. Hermes ve Herakles’e adanan ve büyük olasılıkla bir gymnasiarkhes’ler listesi içeren Hellenistik yazıt (nr. 1), Tyana’daki gymnasion kültürünün doğasını yansıtan ikinci bir belgedir. Severus Alexander’ın onurlandırıldığı yazıt (nr. 3), kentin şimdiye kadar sikkelerinden bilinen Tyana koloni unvanını doğrulayan ilk epigrafik belgedir. Tamamlama gerektiren isimler haricinde (nr. 2 ve 8), yazıtlarda Hellence, Latince ve yerel olmak üzere Aristarkhos (nr. 7), Eupator (nr. 4), Hermogenianos (nr. 5), Iulia (nr. 7), Kosanaios (nr. 1) ve Nonna (nr. 9) şahıs isimleri görülmektedir. Şimdiye kadar yalnızca Kilikia’dan bir Roma İmparatorluk Dönemi yazıtıyla bilinen Kosanaios şahıs adının Tyana’da Hellenistik bir yazıtla yeniden ortaya çıkması onomastik çalışmalar bakımından önemlidir. Hermogenianos ismi, Roma Dönemi’nde Anadolu’da yaygınlaşan, şahıs adlarına -ianos/-ianus türetim eki eklenerek yeni isimler elde etme geleneğiyle bağlantılı olarak ele alınmaktadır. Oldukça eksik bir şekilde ele geçen bir yazıtta (nr. 10) bulunan, “sahte isim” anlamındaki pseudonymos sıfatı, kişi adının anlamının taşıyıcısının kaderiyle örtüşmemesi bağlamında incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tyana, Aur. Antoniana Tyana Kolonisi, Kosanaios, Hermes ve Herakles, Pseudonymos